18. Yüzyılın İkinci Yarısında İstanbul Kağıt Ticaretinde Devlet ve Kağıtçıbaşılar

Abstract

Bu makale 18. yüzyılın ikinci yarısında İstanbul kağıt ticaretinde devlet ve kağıtçıbaşılara odaklanarak literatürde oldukça yeni bir alan olan kağıt ticareti tarihine eklemlenmeyi amaçlamaktadır. İthal bir emtia olan kağıdın İstanbul’daki ticareti 18. yüzyılın ortalarından sonuna kadar peş peşe görev yapan üç kağıtçıbaşı üzerinden ele alınmıştır. Kağıdın en büyük alıcısı olan devletin ihtiyacını karşılamakla mükellef olan kağıtçıbaşı devletin yanı sıra piyasanın taleplerini de karşılıyordu. Dolayısıyla devlete ve devletin dışındaki tüketiciye kağıt arz eden kağıtçıbaşının ticari performansı, Osmanlı kağıt ticaretine dair en kapsamlı göstergelerden biri olma potansiyeline sahiptir. Söz konusu potansiyeli takip edilebilmenin yolu ise kağıtçıbaşılara dair arşiv evrakı ile terekelerinin değerlendirilmesidir. Çalışmamız kağıt ticaretininkurumsal yapısı ve aktörlerini tespit ederek Osmanlıbaşkentindeki kağıt piyasasının ikili yapısına dikkat çekmiş, kağıtçıbaşınınkonumunu netleştirmiştir. Ayrıca kağıt piyasasındakiikili yapının ticareti yapılan kağıt türlerine ve kağıt fiyatlarınayansıdığı da ortaya konulmuştur.