Çocuk ve Aile Eğitimi Programı Temelli Lisansüstü Çalışmaların Program Geliştirme Açısından İncelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, Türkiye’de çocuklar ve ailelerine yönelik eğitim programı uygulamasına dayalı yürütülen lisansüstü tezlerde, eğitim programı geliştirme süreçlerinin nasıl ele alındığını incelemektir. Nitel araştırma yaklaşımıyla desenlenen çalışmada, veri toplama yöntemi olarak doküman analizi kullanılmıştır. Çalışma kriterlerine uygun ve YÖK Ulusal Tez Merkezi'nden erişilen 385 adet tez bebeklik, okul öncesi ve aile çalışmaları olarak üç grupta incelenmiştir. Bulgular, özellikle okul öncesi dönemini konu alan tezlerde program geliştirme sürecinde hedef belirleme, içerik oluşturma ve öğretim süreci gibi temel tasarım adımlarının izlendiğini göstermektedir. Buna karşılık, aile odaklı tezlerde belirtke tablosu, kapsam geçerliği ve ön uygulama gibi kritik unsurların çoğunlukla ele alınmadığı görülmüştür. Ayrıca verilerin analizi aşamasında kalıcılık testleri ve nicel verilerin nitel verilerle desteklenme oranının düşük olduğu belirlenmiştir. Tezlerde program geliştirme süreciyle ilgili olarak kuramsal temellere dayalı bir yapı bulunsa da uygulamaya yönelik bütüncül ve sürdürülebilir program geliştirme yaklaşımının bulunmadığı görülmüştür. Bu doğrultuda, standart süreçler ve disiplinlerarası iş birliğine dayalı program geliştirmenin önemi vurgulanarak öneriler geliştirilmiştir.