Mikro Mekânların Yapay Zekâ ile Yeniden Tasarımı: Farklı Yapay Zekâ Araçları Üzerinden Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme

Abstract

Bu çalışma, kentsel yaşamda artan alan kısıtlılığı bağlamında mikro mekân tasarımında yapay zekâ (YZ) araçlarının sunduğu olanakları ve tasarım performansını incelemektedir. Araştırmada ölçek, ergonomi, esneklik, erişilebilirlik ve mekânsal verimlilik ilkeleri doğrultusunda YZ’nin mimari tasarım sürecindeki üretim ve optimizasyon potansiyeli ele alınmıştır.Uygulama aşamasında, önceden tanımlanan bir mikro mekân senaryosu farklı YZ araçları kullanılarak yeniden tasarlanmış ve elde edilen planlar ayrıntılı ve sistematik biçimde karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Değerlendirmede mekân organizasyonu, alan kullanımı, ergonomi, mahremiyet, estetik bütünlük ve uygulanabilirlik ölçütleri dikkate alınmıştır. Üretilen tasarımların teknik ve uygulamaya yönelik doğruluğu, yapısal uygulanabilirliği ve ilgili mimari standartlara uygunluğunun değerlendirilmesi amacıyla araştırma yöntemi, genel kullanıcı deneyimi analizinden deneyimli uzman mimar ve iç mimarlardan oluşan odak grup görüşmesi modeline dönüştürülmüştür. Bu yöntemsel revizyon, tasarımların mesleki ve teknik bilgi ve deneyim çerçevesinde değerlendirilmesine ve teknik açıdan daha nitelikli ve kapsamlı veriler elde edilmesine olanak sağlamıştır.Bulgular, YZ’nin özellikle ergonomik optimizasyon ve fonksiyonel verimlilik açısından mikro mekân tasarımına önemli ve işlevsel katkılar sunduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, araçlar arasında estetik çeşitlilik, mekânsal bütünlük ve uygulanabilirlik bakımından belirgin farklılıklar belirlenmiştir. Sonuç olarak YZ’nin mikro mekân tasarımında yalnızca üretim aracı değil, tasarım sürecinde ve uygulama aşamasında tasarım sürecini yönlendiren ve dönüştüren etkin ve işlevsel bir araç olduğu ortaya konmuştur.