Kurum, Bağlam ve Tasarımcı Arakesitinde Türk Ticaret Bankası (TTB) İzmir Şubesi Örneği

Abstract

Bu çalışma,1951 yılında mimari tasarım yarışması ile projesi elde edilen ve halen ayakta olan Türk Ticaret Bankası İzmir Şubesi Binası’na odaklanmaktadır. 2023 yılında yeniden aktif çalışmaya başlaması gündeme gelen Türk Ticaret Bankası (TTB), son 20 yılı pasif olsa da 110 yıllık bir özel teşebbüstür. Türkiye’nin ilk özel bankası unvanına sahiptir. Kurumun özellikle 1950-1960 yılları arası mimari üretimi ve Türkiye mimarlık ortamı ile ilişkisi tartışmaya değerdir. Bu bağlamda, İzmir şube binasının özgün değeri, ilişkili ama ayrı üç düzlemde tartışılmaktadır. Tartışma düzlemlerinden ilki, yapının parçası olduğu kuruma ve kurumun 1950-1960 yılları arası mimari üretimine odaklanmaktadır. İkinci tartışma düzleminde, yarışma süreci ve katılımcı projeler ele alınmakta, özellikle binanın yer ile kurduğu ilişki üzerinde durulmaktadır. İzmir'de 17. yüzyıldan bu yana ticari yapı yoğunluğu olan bölgede konumlanan proje alanı ve mevcut yapılı çevre ile ilişkisi tartışılmaktadır. Proje müelliflerinden biri olan Enver Tokay ve ortaya konan tasarım yaklaşımı ise, çalışmanın üçüncü tartışma düzelemini oluşturmaktadır. Çalışmanın sonuç bölümünde, üç düzlemde yürütülen tartışma ilişkilendirilerek çıkarımlar ortaya konmaktadır.