Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımların Gelişimi: Türkiye’ye Gelen ve Türkiye’den Giden Yatırımlar Üzerine Betimsel Bir Analiz

Abstract

Sanayi devrimi üretim miktarının artmasına ve üretimin çeşitlenmesine neden olmuştur. Üretimin çeşitlenmesi beraberinde hızlı bir tüketim alışkanlığını da beraberinde getirmiştir. Dolayısıyla artan tüketimi karşılayabilmek amacıyla üretilecek malların ve hizmetlerin sınırlarının genişletilmesi ihtiyacı doğmuştur. Ülkelerin üretim kapasitelerinin belirli bir dönemde istenilen seviyelerde artışı söz konusu olmadığından tüketim ihtiyacını karşılamak için başka ülkelerden mal ithalatı veya başka ülkelerde o ilgili mal ve hizmetin üretilmesi alternatif seçenekleri oluşturmuştur. Ülkeler aynı zamanda ekonomik gelişmelerini devam ettirebilmek için finansal varlıklara ihtiyaç duymaktadırlar. Dolayısıyla bir ülkenin sınırları içerisinde üretimlerini artırması veya başka ülkelerden ekonomilerine kaynak aktarılması ülkelerin ekonomik büyümeleri için hayati öneme sahiptir. Dünya üzerinde varolan ülkeler açısından ekonomik olarak büyümek 1980 Sanayi Devrimi sonrası hız kazanmıştır. Sanayileşmenin artması üretilen malların miktarıyla doğru orantılı olup üretilen malların dış pazarlarda ihraç edilmesi de ekonomik büyümeleriyle doğru orantılı olmuştur. Dolayısıyla ülkeler hem sanayileşmeye hem de yatırımlarını artırmaya özen göstermişlerdir. Türkiye sanayileşme sürecinde henüz istenilen seviyelere gelememiştir. Günümüzde sanayileşme hamlelerine ağırlık verilmiş olsa da ekonominin büyümesi için sermaye ihtiyacına gerek olduğu kaçınılmaz bir gerçektir. Dolayısıyla Türkiye ekonomisinin sermaye çekebilmek adına ülke sınırları içerisinde üretilen mal ve hizmelerin ihraç edilmesine ihtiyaç duyduğu gibi ülke sınırları içerisinde yabancı yatırımların faliyetlerine de ihtiyaç duymaktadır. Fakat Türkiye ekonomisinde yabancı yatırımların gelişimi uluslararası düzeyde kıyaslandığında ortalama %1’in altında kalmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye ekonomisinin yabancı yatırım performansının detaylarının analiz edilmesi amaçlanmaktadır. Çalışma kapsamında Türkiye’nin yabancı yatırım türleri, ülkelere yaptığı yatırım miktarları, yatırımın faaliyet kolları, yabancı ülkelerden gelen yabancı yatırım türleri, miktarları ve yatırım yapılan faaliyet kolları ile en çok yatırım yapan ülke grupları ele alınmıştır.