Beyoğlu kiliselerinin gizli dili: Üç farklı mezhepteki renk ve ışıkla şekillenen mekânsal algı ve kimlik

Abstract

Bu çalışma, farklı Hristiyan mezheplerine ait ibadet mekânlarında renk ve ışık kullanımının mekân algısı ve dini kimlik üzerindeki etkilerini incelemektedir. Araştırma kapsamında İstanbul’un Beyoğlu ilçesinde yer alan Ayia Triada Rum Ortodoks Kilisesi, Saint Anthony Katolik Kilisesi ve Alman Protestan Kilisesi (Kreuzkirche) örnek olarak seçilmiştir. Araştırma sorusu, bu üç farklı mezhebe ait yapılarda renk ve ışık kullanım biçimlerinin mekân algısı ve kimliğini hangi yönlerden farklılaştırdığıdır. Hipotez, her mezhebin teolojik ve kültürel yaklaşımına göre bu unsurları özgün biçimde yorumladığı ve bunun kilise kimliğini doğrudan etkilediğidir. Yöntem olarak literatür taraması, belge incelemesi, fotoğraf ve gözleme dayalı görsel analiz kullanılmıştır. Çalışmanın özgünlüğü, aynı kentsel bağlam içinde yer alan farklı mezheplere ait ibadet mekânlarının karşılaştırmalı olarak analiz edilmesiyle, mezhep farklılıklarının mimari estetik üzerindeki etkilerini ortaya koymasıdır. Bulgular, renk ve ışığın yalnızca estetik değil mekânsal algının ve mekân kimliğinin oluşumunda belirleyici bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Çalışma, tasarımcı ve araştırmacılara mekân kimliği odaklı yaklaşımlar geliştirme konusunda katkı sunmaktadır.