Büyük Ölçekli GES Projelerinin Yerel Mikroklimaya Etkisi

Abstract

Yenilenebilir enerji yatırımları düşük karbon dönüşümü açısından kritik bir rol üstlenmekle birlikte, kırsal ve yarı kurak bölgelerde kurulan büyük ölçekli fotovoltaik enerji santrallerinin yerel yüzey ısısı ve mikroklima göstergeleriyle ilişkisi, planlama ve tasarım literatüründe yeterince tartışılmamaktadır. Bu çalışma, Konya ilinin Karapınar ilçesindeki Kalyon Karapınar Güneş Enerjisi Santrali çevresindeki bitki örtüsü yoğunluğu, yapay veya çıplak yüzey desenleri ve yer yüzey sıcaklığındaki (LST) değişiklikleri incelemektedir. Güneş enerjisi santralinin kurulumundan önceki (2010–2020) ve sonraki (2021–2024) dönemleri temsil etmek üzere seçilen yaz Landsat görüntüleri kullanılarak, CBS tabanlı bir iş akışı içinde NDVI, NDBI ve LST analizleri üretilmiştir. Sonuçlar, yağış verileriyle birlikte yorumlanmıştır. Bulgular, güneş enerjisi santralinin içinde ve çevresinde bitki örtüsü yoğunluğunda azalma, yapay veya çıplak yüzey alanlarında artış ve yaz yüzey sıcaklıklarında yükselme ile karakterize edilen bir mekânsal deseni ortaya koymaktadır. Ortalama yaz yer yüzey sıcaklığı (LST) 36,2°C'den 38,7°C'ye yükselmiş, bazı bölgelerde ise 44°C'nin üzerinde sıcaklıklar gözlemlenmiştir. Bu bulgular, güneş enerjisi santralinin kurulumunun ardından çalışma alanında ve çevresinde yüzey termal değişikliklerinin meydana geldiğini göstermektedir. Bununla birlikte, bu bulgular nedensel bir ilişkinin doğrudan kanıtı olarak yorumlanmamalıdır. Çalışma, büyük ölçekli güneş enerjisi santrali yatırımları için planlama kararlarına mikro iklime duyarlı alan seçimi, bitki örtüsü tampon bölgeleri, geçirgen yüzey stratejileri ve uzun vadeli çevresel izlemenin dâhil edilmesinin gerekliliğini vurgulamaktadır.