Küresel Kamusal Mal Teorisi Çerçevesinde Gıda Güvenliği: Kamu Ekonomisi Temelli Bir Analiz

Abstract

Bu çalışma, gıda güvenliğini kamu ekonomisi perspektifinden ele alarak kavramın küresel kamusal mal niteliği taşıyıp taşımadığını teorik düzlemde incelemeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda öncelikle kamusal mal teorisi ve küresel kamusal mallar literatürü çerçevesinde kavramsal bir temel oluşturulmuştur. Ardından gıda güvenliği bulunabilirlik, ekonomik erişim, faydalanma ve istikrar boyutları bağlamında analiz edilmiştir. Çalışmada gıdanın kendisinin özel mal niteliği taşımasına karşın, gıda güvenliğinin güçlü dışsallıklar üretmesi, sınır aşan etkiler doğurması ve kolektif eylem gerektirmesi nedeniyle belirli koşullar altında küresel kamusal mal özellikleriyle örtüştüğü ortaya konulmaktadır. Bu çerçevede çalışmada, gıda güvenliğinin sürdürülebilirliğinin için ulusal politikaların ötesine geçen çok düzeyli ve çok aktörlü bir yönetim yapısının gerekliliği vurgulanmakta; küresel koordinasyonun güçlendirilmesi, finansman mekanizmalarının çeşitlendirilmesi ve dışsallıkların içselleştirilmesine yönelik politika önerileri sunulmaktadır.