Beşar Esad’ın Yargılanabilirliği: Ulusal ve Uluslararası Hukuk Perspektifinden Bir Değerlendirme

Abstract

2024’ün son ayı, Suriye için bir dönüm noktası olmuş; son on üç yılı iç savaşla geçen ve toplamda elli üç yılı bulan Esadlar dönemi sona ermiştir. Bu gelişmeyle Suriye, yeniden yapılanma dönemine girmiştir. Bu dönem, hem ulusal hem de uluslararası hukuk bakımından çok yönlü bir yeniden yapılandırmayı gerekli kılmaktadır. Ulusal düzeyde, geçiş sürecinin meşruiyeti ve sürdürülebilirliği açısından demokratik seçimlerin düzenlenmesi, hukukun üstünlüğüne dayalı bir yönetim sisteminin kurulması, kamu kurumlarının yeniden yapılandırılması ve toplumsal barışın tesis edilmesi öncelikli hedeflerdir. Uluslararası düzeyde ise Suriye’nin uluslararası toplum nezdindeki temsiliyetinin yeniden sağlanması ve dış ilişkilerinin kurumsal temeller üzerine inşa edilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu sürecin en kritik unsurlarından biri, Beşar Esad ve rejiminin üst düzey yetkililerinin Suriye halkına karşı işledikleri ağır suçlardan ötürü yargılanmasıdır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, bu yargılamanın gerçekleştirilmesi için ulusal ve uluslararası hukuk mekanizmalarını incelemek ve Esad’ın yargılamasını mümkün kılacak hukuki ve siyasi süreçleri değerlendirmek ve bu süreçte karşılaşılan engellerin aşılmasına dair somut öneriler sunmaktır.