SU VE KANALİZASYON İDARELERİNİN YÖNETSEL SORUNLARI: SAYIŞTAY DENETİM RAPORLARI ÜZERİNDEN BİR DEĞERLENDİRME (2019–2024)

Abstract

Türkiye'de stratejik öneme sahip olan su ve kanalizasyon hizmetleri, 2014 yılındaki büyükşehir yönetim modeli değişikliği ve genişleyen hizmet alanları neticesinde karmaşık bir yönetsel sürece dönüşmüştür. Mevcut yasal çerçevenin güncelliğini yitirmesi ve mahalli idare reformları ile tam uyumlu olmaması, Su ve Kanalizasyon İdareleri’nin (SUKİ) kurumsal performanslarını olumsuz etkilemektedir. Bu kapsamda gerçekleştirilen çalışmada, 2019–2024 yılları arasında otuz SUKİ’ye ait düzenlilik denetim raporları; nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi tekniği ile incelenmiştir. İncelenen dönemde denetim bulgusu sayılarında belirgin bir artış yaşandığı ve sorunların münferit uygulama hatalarından ziyade yapısal ve sistematik bir nitelik taşıdığı tespit edilmiştir. Özellikle mali tablolara etki eden muhasebeleştirme hataları, taşınır ve taşınmazların envanter kayıtlarındaki zafiyetler, personel atamalarındaki mevzuat aykırılıkları ile maliyet esaslı olmayan ve rasyonellikten uzak tarife politikaları temel sorun alanları olarak saptanmıştır. Çalışma sonucunda; 1981 yılı koşullarında hazırlanan 2560 sayılı Kanun’un güncel ihtiyaçlar ve mahalli idare reformları doğrultusunda revize edilmesi, SUKİ’ler için merkezi bir mali modülün hayata geçirilmesi, liyakat esaslı personel istihdamının artırılması ve iç kontrol mekanizmalarının etkinleştirilmesine yönelik somut çözüm önerileri geliştirilmiştir.