DENETİMİN ÜZERİNDEN ÖLÜ TOPRAĞINI KALDIRMAK: DENETİMİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI

Abstract

Bu makale, Türkiye'de kamu idareleri bünyesindeki denetim birimlerinin parçalı yapısını, bu yapının yol açtığı kurumsal sorunları ve denetimin yeniden yapılandırılması gerekliliğini ele almaktadır. Ülkemizde kamu idarelerinin bünyesindeki denetim işlevi; Kıta Avrupası ile Anglo-Sakson sistemlerin karması bir çerçevede Devlet Denetleme Kurulunun üst vizyonerliğinde, teftiş kurulları, rehberlik ve teftiş başkanlıkları, iç denetim başkanlıkları ve çeşitli kontrolörlük başkanlıkları tarafından yürütülmektedir. Bu parçalı yapı; kurumsal uyumu, denetim etkinliğini ve denetçilerin mesleki güvencesini olumsuz etkilemektedir. Geleneksel ve kuralcı yapıları sebebiyle denetim birimleri; küresel iklim değişikliği ve dijital dönüşüm gibi mega eğilimlerin getirdiği yeni yönetim gerekliliklerine uyum sağlamakta güçlük çekmektedir. Derleme ve analitik değerlendirme niteliğindeki bu çalışmada; Türkiye’de denetim fonksiyonunun etkinliğinin artırılabilmesi için mevcut denetim birimlerinin ihtisas alanlarına göre tek çatı altında yapılandırılması, denetçilerin Devlet Denetleme Kurulu Başkanlığının belirlediği standartlarda periyodik sertifikalandırma sistemine tabi tutulması ve denetim süreçlerinin dijital teknolojilerle güçlendirilmesi önerilmektedir. İklim değişikliği, sürdürülebilirlik, dayanıklılık ve dijital dönüşüm ekseninde yeniden yapılandırılacak etkin bir denetim mekanizmasının; kurumların hesap verebilirliğini, şeffaflığını ve dayanıklılık kapasitesini güçlendireceği öngörülmektedir.