TÜRKİYE’DE DENETİM KALİTESİNİN ARTIRILMASINA YÖNELİK KRİTERLERİN BULANIK DEMATEL YÖNTEMİYLE BELİRLENMESİ

Abstract

Bu çalışmada amaç, Türkiye’de denetim kalitesini etkileyen başlıca kriterleri sistematik olarak tanımlamak ve bu kriterler arasındaki nedensel ilişkileri Bulanık DEMATEL yöntemi ile analiz ederek karar vericilere stratejik bir yol haritası sunmaktır. Literatür taraması ve alan uzmanlarıyla yapılan görüşmeler sonucunda Türkiye’de denetim kalitesi üzerinde etkili olabilecek çok sayıda kriter belirlenmiştir. Bu kriterler, hem bireysel hem de kurumsal boyutta denetim kalitesine etki eden unsurları kapsamaktadır. Ancak bu faktörlerin birbiri üzerindeki etki düzeyi, literatürde çoğunlukla niteliksel düzeyde ele alınmakta, sayısal ve sistematik analizlere yeterince yer verilmemektedir. Bu boşluğu gidermek amacıyla, çalışmada çok kriterli karar verme yöntemlerinden biri olan ve nedensellik ilişkilerini analiz etmede güçlü bir araç olan Bulanık DEMATEL yöntemi kullanılmıştır. Yöntem sayesinde kriterler arasında çift yönlü etkiler belirlenmiş ve hangi kriterlerin neden, hangilerinin sonuç değişkeni olduğu ortaya konulmuştur. Bulanık mantık yaklaşımı ise uzman görüşlerinde kaçınılmaz olan belirsizlikleri daha hassas ve gerçekçi biçimde değerlendirme imkânı sunmuştur.