SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK DENETÇİLİĞİ: GÜVENCE DENETİMİ RAPORLARININ İÇERİK ANALİZİ TEKNİĞİ İLE İNCELENMESİ

Abstract

Bu çalışmanın amacı, sürdürülebilirlik raporu yayımlayan şirketlere ait güvence denetimi beyanlarının niteliğini, içeriğini, kapsamını ve denetim kuruluşlarının özelliklerini içerik analiz yöntemiyle incelemektir. Araştırma kapsamına dahil edilen Borsa İstanbul’da (BİST) işlem gören 98 şirkete ait veriler Kamu Gözetimi Kurumunun (KGK) resmi web sayfasından elde edilmiştir. Çalışmada, 2024 yılı ile Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları’na (TSRS) göre rapor yayımlayan şirketlerin sürdürülebilirlik raporlarına ait güvence denetimi beyanlarının incelenmesi yapılmıştır. Araştırmada, ilk olarak güvence denetimi raporlarının içeriği, denetim yapan bağımsız denetim kuruluşlarına ait bilgiler ve denetim yaptıran şirketlerin sektörel bilgileri güvence denetimi raporları doküman inceleme yöntemiyle incelenmiştir. Sonrasında, istatistiksel yazılım programı (SPSS) kullanılarak frekans analizi yapılmış ve güvence denetimi kuruluşlarının denetim yaptıkları sektörlere ilişkin tanımlayıcı istatistikleri incelenmiştir. Araştırma sonucuna göre, güvence denetimi raporlamasında Güvence Denetim Standardı 3000 (GDS 3000) ve Güvence Denetimi Standardı 3410 (GDS 3410) kullanıldığı tespit edilmiştir. Güvence denetimi raporlamasında sürdürülebilirlik, finans, risk yönetimi, kurumsal katkı ve paydaş görüşleri katkısından oluşan denetim etki kriterlerinin kullanıldığı belirlenmiştir. Denetim çalışmalarının, şirketteki yetkili personel ile sürdürülebilirlikle ilgili görüşme yapılması, sürdürülebilirlikle ilgili bilgilerin değerlendirmesi, destekleyici dokümanlarla karşılaştırılması ve sera gazı beyanlarının doğrulanması aşamaları ile gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Güvence denetimi raporlarının sınırlı güvence denetimi sonucu ile onaylandığı görülmektedir. Güvence denetimi yapan kuruluşların sıralamasında ilk sıraların ülkemizde faaliyet gösteren 5 büyük bağımsız denetim firması olan DRT, PWC, EY, KPMG ve RSM bağımsız denetim kuruluşlarından oluştuğu tespit edilmiştir. Güvence denetimi yaptıran şirketlerden ilk üç sırayı mali kuruluşlar, imalat ve sigorta sektörlerinde faaliyet gösteren şirketlerden oluştuğu tespit edilmiştir.