SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK RAPORLAMASINDA PAYDAŞ KATILIMI VE ÖNEMLİLİK DEĞERLENDİRMESİ: KİMYA SEKTÖRÜNE YÖNELİK AMPİRİK BİR ÇALIŞMA

Abstract

Bu çalışmanın amacı; Borsa İstanbul'da işlem gören kimya, ilaç, petrol, lastik ve plastik ürünleri alt sektörlerinde faaliyet gösteren ve kapsamlı sürdürülebilirlik verilerine erişilebilen şirketlerin 2022-2024 yılları arasındaki sürdürülebilirlik raporlamalarını paydaş katılımı ve önemlilik değerlendirmesi bağlamında içerik analizi yöntemiyle incelemektir. Çalışma kapsamında şirketlerin referans aldıkları raporlama standartları, benimsedikleri önemlilik yaklaşımları, önceliklendirdikleri Çevresel, Sosyal ve Yönetişim (ÇSY) konuları, paydaş grupları ve paydaş katılım yöntemleri sistematik olarak analiz edilmiştir. Bulgular, şirketlerin çoğunlukla GRI (Global Reporting Initiative- Küresel Raporlama Girişimi) uyumlu raporlama yaptığını, entegre raporlama uygulamalarının görece büyük ölçekli şirketlerde yoğunlaştığını göstermektedir. Yıllar içinde finansal önemlilik yaklaşımından etki odaklı yaklaşıma geçiş ve çift önemlilik uygulamalarında belirgin bir artış tespit edilmiştir; söz konusu oranların 2022 yılında %0, 2023 yılında %15,4 ve 2024 yılında %61,5 düzeyinde gerçekleşmesi, bu dönüşümün giderek güçlendiğini göstermektedir. ESG ekseninde iş sağlığı ve güvenliği, insan hakları, sera gazı emisyonları ve atık yönetimi sürekli öncelikli konular olarak öne çıkarken; biyoçeşitlilik, çalışan bağlılığı, sürdürülebilir tedarik zinciri ile dijitalleşme gibi konuların ise yükselen bir trend sergilediği saptanmıştır. Paydaş katılımı süreçlerinde ise çalışanlar ve müşterilerin en çok dâhil edilen gruplar olduğu, ancak katılım yöntemlerinin ağırlıklı olarak anket ve tek yönlü bildirimlere dayandığı, derinlemesine diyalog yöntemlerinin sınırlı kaldığı belirlenmiştir. Çalışma kimya sektöründe raporlama olgunluğunun küresel düzenlemelere paralel olarak arttığını ve çift önemlilik perspektifinin güçlendiğini; ancak paydaş katılımının derinleştirilmesine ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir. Düzenleyici dönüşümlerin önemlilik uygulamalarını belirleyici biçimde şekillendirdiği tespit edilmiş olup, şirketlerin raporların doğrulanabilirliğini artırma ihtiyacı vurgulanmaktadır.